21 Haziran 2015 Pazar

PROJE V / Bartın - 1/50000 Sentez & Öneri Çalışması / Şehir ve Bölge Planlaması

İÇİNDEKİLER
1.     GİRİŞ
2.     GZFT ANALİZİ
2.1.          Bartın Merkez İlçesinin İç Dinamikleri
2.1.1.     Bartın Merkez İlçesinin Güçlü Yönleri
2.1.2.     Bartın Merkez İlçesinin Zayıf Yönleri
2.2.          Bartın Merkez İlçesinin Dış Dinamikleri
2.2.1.     Bartın Merkez İlçesinin Fırsatları
2.2.2.     Bartın Merkez İlçesinin Tehditleri
3.     VİZYON
4.     AMAÇLAR VE HEDEFLER
4.1.          Amaçlar
4.2.          Hedefler
5.     SENTEZ
5.1.          Bartın Merkez İlçesinde Sektörel Tespitler
5.1.1.     Turizm
5.1.2.     Tarım ve Hayvancılık
5.1.3.     Lojistik
5.1.4.     Sanayi
5.1.5.     Eğitim
5.2.          Bartın Merkez İlçesinde Köyler Bazında Tespitler
6.     ÖNERİ
6.1.          Bartın Merkez İlçesinde Sektörel Öneriler
6.1.1.     Turizm
6.1.2.     Tarım ve hayvancılık
6.1.3.     Lojistik
6.1.4.     Sanayi
6.1.5.     Eğitim
6.2.           Bartın Merkez İlçesinde Köyler Bazında Tespitler
7.     SEKTÖREL PROJEKSİYON
8.     DEĞERLENDİRME
9.     SONUÇ
10.  KAYNAKLAR
1.     GİRİŞ
Dönem içerisinde yapılan tematik analizler çerçevesinde kişisel olarak geliştirilen GZFT analizi, sentez, vizyon, amaçlar ve hedefler, öneri ve sektörel projeksiyon bilgilerinin bulunduğu rapordur.
Bireysel çalışmayı yürütürken Bartın Merkez İlçesine ait; güçlü, zayıf yanlar ile fırsat ve tehditler belirlenmiş, daha sonra sentez çalışması ile alana dair tespitler saptanmıştır.  Bartın Merkez İlçesi için vizyon çizilip bu vizyona uygun amaçlar ve hedefler belirlenmiştir. Bunun sonucunda alana dair geliştirilebilecek ve ortaya çıkarılabilecek potansiyeller çerçevesinde öneri çalışması ile süreçte 1/5000 İmar Planı yapımında önemli olan ve sektörel projeksiyon yöntemiyle ulaşılan nüfus verileri incelenmiştir.

2.     GZFT ANALİZİ
Bartın Merkez İlçesinde yapmış olduğumuz analizler ve anket sonuçlarına göre çalışma alana dair iç (güçlü ve zayıf yönler) ve dış (fırsatlar ve tehditler) dinamikler belirlenmiştir. Bu analizin yapılma sebebi ise alana dair amaç ve hedefler belirlenirken, ilçeye dair belirgin özelliklere hakim olmaktır. Daha sonraki planlama aşamalı için GZFT analizi önemli bir basamak olup; sentez ve öneri için ise altlık oluşturmaktadır. (bkz.: Tablo-1)

GZFT analizi, kendi içerisinde sektörel bazda değerlendirme başlıkları ile ayrılmıştır.

2.1.Bartın Merkez İlçesinin İç Dinamikleri
2.1.1.     Bartın Merkez İlçesinin Güçlü Yönleri
Değerlendirme kriterlerine göre öncelikle tarım sektöründeki güçlü yönler ele alınmıştır. Buna göre Bartın’da 78.000 ha tarıma uygun alanın bulunması ve bu alanın 7.304 ha’ını sulu tarım arazilerinin ve 36.695 ha’ını kuru tarım arazilerinden oluşması başlıca güçlü kaynak olarak belirlenmiştir. Bu alanlarının %52’sinin işlenmektedir. Bartın Merkez İlçede belirlenen Gözpınar Köyü’nde organize hayvancılık yapılmaktadır. Ayrıca plan önerilerinde belirlenen alanlarda mera alanlarının bulunması da buradaki yapılacak organize hayvancılık için güçlü bir yön oluşturmaktadır.



Tablo-1: Bartın Merkez İlçesi İçin Yapılan GZFT Analizi

Çilek, kestane ve fındık gibi tarımsal nitelikli bitkilerin Bartın’da yetişebiliyor ve yetişiyor olması başka bir güçlü yönüdür. Bunun dışında mobilya, kerestecilik, orman ürünleri işletmeciliğinde, kağıt hamurunda, ahşap tekne ve yat yapımında kullanılabilecek sert ve yumuşak tiplerinde ağaç türlerini barındıran ormanlara sahiptir. Habitat ve ekosistem çeşitliliği ve zenginliği ve ayrıca bitki ve yaban hayvan çeşitliliği ve zenginliğine sahiptir.
Turizm sektöründe ise Bartın Çayı’nın bulunması ve buranın tarihi bir öneme sahip olması ile çayın kenarında “Yalı boyu” adında bir alanın da tarihi Bartın ahşap evleri ile bir değere sahip olması buranın değerini artırmaktadır. Ayrıca her mevsim farklı turizm etkinliklerinin yapılabildiği alanlara sahip olması da Bartın’ın güçlü yanlarındandır. Yazın plaj turizmine elverişli İnkum ve Kızılkum Köylerinin bulunması ve doğusunda ise Küre Dağları Milli Parkı’nın bulunması sebebiyle turizm sektörü açısından düşünüldüğünde oldukça zengin bir alandır.
Bunların yanı sıra Bartın’da işletmecisinin yine Bartın Belediyesi olduğu, “Bartın Limanı” bulunmaktadır. Bartın ayrıca coğrafi konumu nedeniyle İç Anadolu Bölgesi için optimum lojistik konuma sahip bir bölgede yer almaktadır. Bunlar lojistik sektörü düşünüldüğünde Bartın için güçlü yönleri oluşturmaktadır.
Sanayi sektörü düşünüldüğünde Bartın İline 5084 sayılı teşvikler kanunu kapsamında uygulanan enerji desteği ile ilde yeni tesis ve istihdam sayısının artmasına yönelik birçok güçlü yön bulunmaktadır. Bartın İli Merkez İlçesinin sınırları dahilinde bir Organize Sanayi Bölgesinin bulunması ve doluluk oranının %100’e ulaşması, sanayi alanlarının ve OSB’nin erişilebilirlik açısından incelendiğinde ulaşılabilir olması ve Bartın Limanı’na yakın olması da sektörün gelişebilirliğini destekleyen yönlerdir.
Genel olarak bakıldığında ve sosyo-ekonomik durumu göz önünde bulundurulduğunda Bartın İli Merkez İlçesinde İşgücü maliyetinin düşük olması, alanda Üniversitenin bulunması, meslek yüksekokullarıyla sektörlere ara eleman yetiştirilmesi, üniversite öğrenci ve personeli için yeni hizmet alanlarının açılması ve dinamik genç nüfusunun yüksek olması da eklenebilecek güçlü yönlerdendir.

2.1.2.     Batın Merkez İlçesinin Zayıf Yönleri
Tarıma uygun olup işlenmeyen alanlar %48’lik bir orana sahip olması, tarım alanlarındaki arazilerin küçük ve parçalı olması, tarımda bilgi ve girdi kullanma düzeyinin düşük olması tarıma dayalı zayıf yönlerdendir. Ayrıca tarımsal ürünlerin yerel pazar içinde pazarlanması ve sanayide işlenebilecek bazı hammaddeleri üretebilecek niteliklere sahip toprağa sahip olmasına rağmen bu potansiyeli kullanamaması da bir diğeridir. Alanda ayrıca vahşi depolama alanlarının bulunması ve sanayi, konut ve ulaşım araçları emisyonlarına bağlı olarak hava kirliliğinin de bulunması tarım için özellikle de organik tarım için oldukça zayıf bir yön olarak ortaya çıkmaktadır.
Turizm yönünden incelendiğinde ise dikkat çeken noktalardan biri Bartın Çayı’ndaki kirlilik ve çay etrafındaki rekreatif eksiklikler olarak saptanmıştır. Ayrıca turizm değeri yüksek olan Bartın Merkez İlçesi’nin yeterli ve etkili bir şekilde reklam ve tanıtım faaliyetlerinin yapılmaması buna ek olarak tur şirketlerinin Bartın’ı seyahat rotalarına eklememesi Bartın İli Merkez İlçesi için başka bir zayıf yön olarak tespit edilmiştir. Tüm bunlar dışında turizm tesislerinin bulunduğu alanlarda yeterli miktarda fonksiyon alanlarının bulunmaması ve bu bölgelerdeki altyapı eksiklikleri, turizm tesisi sayısının yetersizliği ve turizm faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik bölgesel düzeyde stratejik bir planın bulunmaması alanın turizm açısından zayıf yönlerini oluşturmaktadır.
Lojistik ve ulaşım açısından incelendiğinde ise Bartın Merkez İlçesi içerisinde demiryolunun bulunmaması, Bartın Limanı’nın RO-RO seferlerine uygun olmaması ve limanın %50 kapasite ile hizmet vermesi zayıf yön olarak dikkat çekmektedir.
Hammaddelerin dışarıdan temin edilmesi ile üretim maliyetinin artması, sanayi alanlarında ve OSB’de hammaddelerin dışarıdan temin edilmesi, Organize sanayi bölgesinin %100 doluluk oranına sahip olduğu için yeni yatırımlara kapalı olması sanayi sektörü için saptanmış olan zayıf yönlerdir.
Bartın Merkez İlçesi Sosyo-ekonomik olarak değerlendirilmeye alındığında; kırsal alandan kentsel alana göç vermesi, nitelikli eleman eksikliğinin bulunması, işsizlik sorununun olması, meslek yüksekokullarındaki öğrencilerin mezun olduktan sonra Bartın’da kalmamaları da zayıf yönleri oluşturmaktadır.

2.2.Bartın Merkez İlçesinin Dış Dinamikleri
2.2.1.     Bartın Merkez İlçesi için Fırsatlar
Tarım alanında yapılacak yeni politikalar ve teşvikler doğrultusunda verimli üretimin gerçekleştirilebilmesi Bartın Merkez İlçesi için fırsat niteliğindedir.
Bartın Limanına kruvaziyer nitelikli gemilerin yanaşması ile turist sayısının artabilmesi, Dünya’da ve Türkiye’de alternatif turizm türlerine olan İlginin artması ve küresel ısınma sebebiyle kuzeydeki alanların da turizm için tercih edilebilir olması Bartın Merkez İlçesi için turizm sektöründeki fırsatlar olarak belirlenmiştir.
Alana dair lojistik sektörü başlığı altında fırsatlar incelendiğinde ise; Bartın Limanı’nın uluslararası öneme sahip olması ve gümrük kapısı özelliği bulunması, Rusya, Romanya, Ukrayna ve Bulgaristan ile ithalat ve ihracatta bulunması, üst ölçekli planlarda demiryolu ulaşım ağının eklenmesi önemli olan hususlardandır.
2009 yılında yeni yatırım teşvik sistemine göre 3.derecede kalkınma önceliği olan yöre olarak Bartın’ın da yer alması, Bartın Limanı ve teşviklerle dışarıdan yatırım yapılması ve yeni istihdam alanları oluşturmaya yatkın olması, 5084 sayılı teşvik kanunu kapsamında uygulanan enerji desteğinin illere dağılımı incelendiğinde yeni tesis sayısı ve istihdam sayısının ortalamanın üstünde çıkması sanayi alanında fırsat olarak belirlenmiştir.
Bunların dışında yeni açılacak olan iş sahalarıyla birlikte çevre illerden göç alabilmesi de sosyo-ekonomik fırsatlar arasında yer almaktadır.

2.2.2.     Bartın Merkez İlçesi İçin Tehditler
1.dereceden deprem bölgesinde bulunması, Bartın Çayının debisinin düzensiz olması nedeniyle potansiyel sel ve taşkın alanları yaratması, Bartın İli Merkez İlçesinde bulunan kentsel sit alanı ilan edilmiş olan yerlerdeki restorasyon işlemlerinde bürokratik sıkıntıların çıkabilmesi başlıca tehditlerden gösterilebilmektedir. Ayrıca Filyos Vadisi Projesi ile Zonguldak için önerilen projeyle, Bartın Limanının Lojistik faaliyetlerinin etkilenebilmesi, ülkenin önde gelen demir-çelik ağır sanayi bölgesi olması ve işsizliğe bağlı olarak il dışına göç vermesi Bartın Merkez İlçesinin başlıca tehdit unsurları olarak belirlenmiştir.

3.     VİZYON
Sahip olduğu doğal çevreyi koruyup, tüm bu değerleri geleceğe taşıyabilen, turizm sektörü ve tarım destekli sanayi sektörü ile ekonomisi gelişen sürdürülebilir kent Bartın.

4.     AMAÇLAR VE HEDEFLER
4.1.Amaçlar
·       Sahip olduğu doğal çevreyi koruma-kullanma çerçevesinde değerlendirmesi,
·       Turizm sektörüne uygun teşvik ve tanıtımlar ile turizmin yeni ve güçlü bir istihdam kolu oluşturması,
·       Tarıma uygun topraklarının işlenmesi ve bunların işlenebileceği sanayi alanlarının yaratılması
İle bölgede gelişme amaçlanmaktadır.

4.2.Hedefler
·       Küre Dağları ile dağcılık turizminin ve doğa turizminin geliştirilmesi,
·       Karadeniz’e kıyısı olan ve plaj kapsamında olan kıyıların düzenlenip, gerekli fonksiyonlar, tesisler ve donatılar ile turizmde Bartın için cazibe merkezi haline getirilmesi,
·       Çilek, fındık, kestane gibi ürünlerin üretiminin desteklenmesi ve geliştirilmesi,
·       Sanayi fonksiyonları için ayrılmış olan Organize Sanayi Bölgesinde, sanayi faaliyetlerini toplamak ve çevreye olan zararlarını en aza indirmek,
·       Organize hayvancılığın desteklenmesi ve belirlenen yerlerde yapılmasının sağlanması,
·       Üniversite-Belediye işbirliğinin sağlanması ile yeni girişimlerin gerçekleştirilmesi,

5.     SENTEZ
Dönem içerisinde yapılan tematik analizler sonucunda Bartın Merkez İlçesinin eğilimlerinin gösterildiği çalışma olarak sentez paftası hazırlanmıştır. Bu çalışmada alana dair sektörel tespitler de bulunmaktadır. Sentez çalışması bir sonraki aşama olan öneri basamağı için altlık oluşturan önemli bir çalışmadır(bkz.: pafta1).

Pafta1: Sentez Çalışması Paftası
5.1.Bartın Merkez İlçesinde Sektörel Tespitler
Sentez ile alandaki eğilimleri sektörel bir çizelge doğrultusunda incelendiğinde: turizm, tarım ve hayvancılık, lojistik, sanayi, eğitim başlıklarında değerlendirilmiştir.

5.1.1.     Turizm
Bartın İli Merkez İlçesi Karadeniz’e kıyısı olan konumu sebebiyle turizm açısından elverişli bir konumda yer almaktadır. İlçede bu doğrultuda incelendiğinde öne çıkan yerleşimler ise Kızılkum, Hatipler, Güzelcehisar, Karasu’dur. Ayrıca bu yerleşimlerden Kızılkum, Mugada, Güzelcehisar ve Karasu bölgelerinde turizm tesisleri de bulunmaktadır. Bu alanlar doğal, kültürel ve tarihsel turizm alanları olarak belirlenmiştir. Mugada’da bulunan trihi kalıntılar ise alanın tarihsel turizm için elverişli olmasındaki başlıca nedendir.
Turizm tesis alanlarının bulunduğu yerler ve konaklama tesis sayısı göz önüne alındığında durum şöyledir:
-        Bartın Merkez: 8 adet
-        İnkum: 14 adet
-        Kozcağız: 1 adet
Bunların dışında alan içerisinde bulunan Bartın Limanı kruvaziyer gemilerinin yanaşması için uygun ve gümrük işlevini de barındırmaktadır. Yabancı turistlerin bu bölgeyi kullanmalarına olanak sağlayabilecek niteliklere sahip ulaşım bağlantısı olarak Bartın Limanını da gösterebilmekteyiz. 2008 verilerine göre 8 adet kruvaziyer gemi ile toplamda 957 yolcu gelmiş olan Bartın Limanı geliştirilebilir bir özelliğe sahiptir.
Bartın Merkezinde kültür turizmi için de uygun olduğu belirtilmektedir. Bartın Çayı ve kenarına yapılmış olan ve Bartın’ın kültürel kimliğini oluşturan Bartın ahşap evleri bulunmaktadır. Çay boyunca uzanan yola “Yalı Boyu” denmekte ve buradan tarihi binalar görülmektedir.
Bartın Merkez İlçesinin bunlara ek olarak doğa turizmi ve dağcılık faaliyetleri için de uygun bir yer olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu değerlendirmenin uygun görülmesindeki temel sebep ise Küre Dağları Milli Parkının bir kısmının alan sınırları içerisinde bulunması ve Bartın’ın doğal güzellikleri ve yaylaları olarak belirtilmektedir.

5.1.2.     Tarım ve Hayvancılık
Tarım alanında Bartın’ın öncelikle TR81 bölgesi içerisinde olduğunu göz önüne alarak TR81 bölgesinin Türkiye’deki tarım alanlarında işlenen tarım alanına bakıldığında: Türkiye’de toplam işlenen tarım alanı 20.459.021 ha iken TR81 bölgesinde işlenen tarım alanı 122.954 ha olarak belirlenmiştir(TÜİK, 2012). Bu rakamlar yüzde olarak incelendiğinde yaklaşık olarak Türkiye’de İşlenen tarım alanlarının %1’i TR81 bölgesine ait olduğu sonucu çıkarılmaktadır(Bkz.: Grafik1).



(Kaynak: TÜİK, 2012)
Aynı şekilde Bartın İlinde işlenen tarım arazilerinin TR81 bölgesi içerisindeki durumuna bakılacak olunduğunda ise: 122.954 ha alan içerisinde 40809’u Bartın İline ait olduğu sonucu çıkmaktadır(TÜİK, 2012). Yüzde olarak değerlendirildiğinde TR81 bölgesinin işlenen tarım arazilerinin %33’ü Bartın İlinde olduğu sonucu çıkmaktadır(Bkz.: Grafik2).

(Kaynak: TÜİK, 2012)
Bartın İli toplam işlenen tarım alanları bütününde alansal kullanımlarını, %93 ekilen tahıllar ve diğer bitkisel ürünler alanı, %2,5 nadas alanı ve %4,5 ise sebze bahçeleri alanı oluşturmaktadır. Bartın İli hasat edilen bitkisel ürünler ve tahılların %66’sını tahıllar, %30’unu saman ve ot, %4’ünü ise patates, kuru baklagil, yenilebilir kök ve yumrular ve yağlı tohumlar oluşturmaktadır. Hasat edilen bu ürünler ağırlık bakımından ise %87.2lik bölümü ot ve saman oluştururken, %11,5’unu tahıllar ve %1,5’unu da diğer mahsuller oluşturmaktadır. Tarımsal üretim değerleri incelendiğinde ise TR81 bölgesi Türkiye’nin %0,7’sini oluştururken, Bartın İli Türkiye’nin %0,2’sini oluşturmaktadır.
Bartın İlçe Merkezi olarak incelendiğinde tarıma uygun alan olarak 43.999 ha alan olduğu saptanmıştır. İşlenen tarım alanı ise Merkez İlçede 22.879 ha’dır.
Bartın için sentez de belirtilen bazı özel ürünlere bakıldığında ise çilek için Türkiye üretiminin %0,3’ünün Bartın İline ait olduğu saptanmıştır. Bartın çilek üretiminde Türkiye’de 18. sırada gelmektedir. Fakat Dünya genelinde incelendiğinde Türkiye çilek üretiminde %7 üretim ile 3. sırada ser almaktadır. Bartın Merkez İlçesinde 14 köyde çilek üretimi gerçekleştirilmektedir. Kapladığı alan ise 85,3 ha olarak hesaplanmıştır. Sentezde çilek üretiminin bulunduğu köyler gösterilmiştir.
Başka bir özel ürün olarak da fındık üretimi Bartın Merkez İlçesinde gerçekleştirilmektedir. Türkiye Dünya genelinde bakıldığında en çok fındık üreten ülke olarak gösterilmektedir. Türkiye içerisinde Karadeniz Bölgesi şartlarında uygun yetişme koşulu bulan fındık için sıralama yapıldığında ise Türkiye’de 14. Sırada olduğu ve 7016 ton fındık üretiminin gerçekleştiği bilinmektedir. Kapladığı alan bakımından incelendiğinde toplamda 608 ha’lık alanda fındık ağacı bulunmaktadır. Sentezde fındık üretiminin gerçekleştirildiği köyler gösterimlere eklenmiştir.
Kestane ise Bartın İli için bir diğer önemli özel ürün olarak alanda üretiminin gerçekleştirildiği tarım ürünüdür. Türkiye Dünya genelinde kestane üretiminde 4. Sırada yer alırken, Bartın Türkiye’de 7. Sırada bulunup 2.578 ton kestane üretiminin gerçekleştirildiği ilçedir. Bartın İlçe Merkezinde kestane üretiminin gerçekleştirildiği alan 890 ha’lık alan kaplamaktadır.
Tarım eğilimlerinin dışında alanda hayvancılık da yapılmaktadır. Yapılan hayvancılığın ekonomik bir faaliyet olmaktan çok alanın ihtiyacı kadar yapılan bir üretimden söz etmek mümkündür. Et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri ve yumurtacılık yapılmaktadır.
Et ve et ürünleri incelendiğinde alanda 5 adet mezbaha bulunduğu; yumurtacılık sektöründe ise alanda 1 adet tesis bulunduğu tespit edilmiştir. Bunun dışında alandaki hayvancılığa dair işletme bilgilerinin çoğu sanayi başlığı altında, ürün işlemeyle ilgili olarak verilecektir.

5.1.3.     Lojistik
Lojistik, ürün/yükün çıkış ve varış noktaları arasındaki tüm malzeme hareketlerinin eşgüdümüdür. Taşımacılık ve depolama faaliyetlerinin entegrasyonu ile başlar ve bu faaliyetlere gümrükleme, iade, paketleme, tersine faaliyetler, stok yönetimi ve dağıtım gibi faaliyetleri de entegre ederek kapsamını geliştirir. Lojistiğin ürün akışı ile ilgili faaliyetleri; taşıma, depolama, paketleme ve katma değerli işlemlerdir. Hizmet akışı ile ilgili faaliyetleri; gümrükleme, sigorta, muayene/gözetim, stok yönetimi ve sipariş yönetimi/müşteri hizmetleridir. (Lojistiğe Giriş, Prof. Dr. Mehmet TANYAŞ, s.4)
Lojistik Yönetim Konseyi tarafından yapılan lojistik tanımı; “müşterilerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere her türlü ürünün, servis hizmetinin ve bilgi akışının başlangıç noktasından(kaynağından), tüketildiği son noktaya(nihai tüketiciye) kadar olan tedarik zinciri içindeki hareketinin etkili ve verimli bir şekilde planlanması, uygulanması, taşınması, depolanması ve kontrol altında tutulmasıdır” olarak yapılmıştır.
Tüm bunlar değerlendirildiğinde Bartın Limanının lojistik sektöründe İç Anadolu ve Batı Karadeniz bölgeleri için potansiyelinin olduğu belirtilmelidir. Bartın Limanı ile ilgili ise: işletmecisinin Bartın Belediyesi, tahmil ve tahliye işleminin üçüncü şahıslara ait olduğu ve kapasitesini 2013 yılında 1.800.000 tona çıkardığı bilinmektedir. Liman rıhtımına aynı anda 2 adet 5.000-6.000 tonluk motorlar yanaşabilmektedir. Liman 2 adet depolama alanına da sahiptir. Depolama alanlarının çelik ambar özelliğinde olup 1.500 m2 olduğu bilinmektedir.
 Uluslararası mal taşımacılığı ise Rusya, Romanya, Ukrayna ve Bulgaristan ile olduğu araştırmalar sonucunda edinilen bilgiler dahilindedir(Bkz.: şekil1). Limana gelen ithal mallar sanayi hammaddesi olarak adlandırılabilecek olan; kütük demir, ağaç parçacıkları ve yengaları, taş kömür ve kağıt hamurudur. İhraç ürünleri ise: portland çimento başta olmak üzere, profil demir, portakal, mandalina, limon, kireç, alçı, tuğla gibi bölgede üretilen tarım ürünleri ve sanayi çıktılarıdır. Bartın limanı ayrıca yolcu ve yük giriş-çıkış gümrük kapısı niteliğindedir. Ayrıca 2014 verilerine göre işletmeye RO-RO seferleri için altyapı çalışmaları başlatılacaktır. Böylece Bartın Limanı, Ege Denizini ve Akdeniz’i Karadeniz’e bağlayan transit taşımacılıkta önemli bir nokta olacaktır.
Batı Karadeniz Kalkınma Ajansının 2011 yılında yapmış olduğu Bartın Konteyner Limanı fizibilite raporunda Bartın Organize Sanayi Bölgesinde kurulacak olan yeni fabrikalarla liman kullanımının artacağı öngörülmüştür ve bu öngörü 2013 yılında doğrulanmıştır.
Yukarıda bahsedilen öngörünün gerçekleşmesindeki aktörlerden biri de Karadeniz Bölgesinin en büyük demir-çelik fabrikası “Mescier Demir-Çelik Fabrikası”nın Bartın Organize Sanayi Bölgesinde üretime başlamasıyla gerçekleşmiştir. Yılda 500.000 ton üretim yapan fabrika bünyesinde 400 kişiye istihdam sağlamaktadır. Yakın bir zamanda da kapasitesini %50 artırmayı planladıklarını belirtmişlerdir.

Şekil1: Bartın Limanı ve İthalat ve İhracatta Bulunulan Ülkeler Gösterimi



5.1.4.     Sanayi
Bartın İli Merkez İlçesi içerisinde sanayi alanları, küçük sanayi siteleri, depolama alanları ve Organize Sanayi Bölgesinin dağınık olarak yer aldığı görülmektedir. İlin doğusu ile batısı uçlarında kalan sanayi sitelerine doğalgaz ana arterinden doğalgaz hattı çekilmiştir. Bu sanayi alanlarının dağınık yerleşiminden ötürü bu bölgelere getirilecek olan hizmet, altyapı, işgücü ve sanayi girdileri ve çıktıları ulaştırılması maliyeti artırıcı etmenler olarak karşımıza çıkmaktadır. Tedarik zinciri denilen olgu çerçevesinde ve belirli sektörlerde alansal kümelenme dikkate alındığında sanayi sektörünün ile olan katma değeri azalmaktadır.
Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’ne göre OSB’nin tanımı yapılacak olunursa: sanayinin uygun görülen alanlarda yapılanmasını sağlamak, çarpık sanayileşme ve çevre sorunlarını önlemek, kentleşmeyi yönlendirmek, kaynakları rasyonel kullanmak, bilgi ve bilişim teknolojilerinden yararlanmak, sanayi türlerinin belirli bir plan plan dahilinde yerleştirilmesi ve geliştirilmesi amacıyla; sınırları tasdik edilmiş arazi parçalarının imar planlarındaki oranlar dahilinde gerekli idari, sosyal ve teknik altyapı alanları ile küçük imalat ve tamirat, ticaret, eğitim ve sağlık alanları, teknoloji geliştirme bölgeleri ile donatılıp planlı bir şekilde ve belirli sistemler dahilinde sanayi için tahsis edilmesiyle oluşturulan ve 4562 sayılı kanun hükümlerine göre işletilen mal ve hizmet bölgelerini tanımlamaktadır.
Bartın İli Merkez İlçesinde istihdamın sektörel dağılımı incelendiğinde %27’sini sanayi sektörünün oluşturduğu görülmektedir. Sanayi sektörünün üretim konuları ise demir-çelik, toprak, plastik, mobilya, makine, konfeksiyon, gıda, madencilik, tekstil ağırlıklıdır. Bu sanayi kollarının kurulma sebepleri ise Bartın il vasfına ulaştıktan sonra 2008’e kadar 1.derecede kalkınma öncelikli yöre olarak belirlenmişken kalkınma süresince genelde daha çok sanayi arsası odaklı yatırımların yapılmış olmasındandır. 2009’da çıkan yeni yatırım teşvik sistemine göre 3.derecede kalkınma öncelikli yöre olarak belirlenmiştir.
Bartın I. Organize Sanayi Bölgesi şehir merkezine 12 km uzaklıkta olup %100 doluluk oranına sahiptir. Buradaki sanayi kuruluşlarının Bartın Limanının Lojistik öneminden yararlandıkları da raporlarda geçmektedir. Özellikle son yıllarda açılan demir-çelik sanayinde Karadeniz bölgesinin en büyük şirketi olan Mescier Demir-Çelik Fabrikası, Bartın Limanından ithalat ve ihracat yapanlar arasında büyük bir orana sahiptir(300.000 ton ithalat ile 200.000 ton ihracat).

Şekil: Organize Sanayi Bölgesinin Bulunduğu Yer
Alanda OSB’nin içerisinde ve dışında yer seçmiş birçok da çimento fabrikası bulunmaktadır.
Organize sanayi bölgesi dışında alanda bir de sanayi alanı bulunmaktadır. Sanayi alanının Bartın 1/25.000 plan açıklama raporundaki açıklaması ise şöyledir: Planlama alanında bölgenin genel yapısına uygun, tarımsal faaliyetleri destekleyici, ağır sanayi fonksiyonlarını içermeyen sanayi tesislerinin yer alması hedeflenmiştir. Bu doğrultuda sanayi sektörünün gelişmesi ve Bartın İli’ne özellikle demir-çelik sektörüne yönelik talebin artmasına bağlı olarak şehir merkezine 14 km. uzaklıkta bulunan Esenyurt Köyü’nde sanayi alanı gösterilmiştir. Fakat bu tanım ve arkasından gelen açıklama tutarlılık göstermemektedir.
Organize hayvancılık alanları; tarımsal ürünlerin katma değerlerini arttırmaya yönelik araştırma ve geliştirme faaliyetleri ile üretim faaliyetlerinin ve hayvansal üretimin yapıldığı işletmelerin alt yapısı sağlanmış bir bölgede bir araya toplanmasının, yeni teknolojileri kullanarak besi, yem üretimi ve ürün işleme tesislerinin gereğince bir arada düzenlenmesinin amaçlandığı alanlardır(Bartın Plan Açıklama Raporu,2013).

Şekil: Sanayi Alanının Bulunduğu Alan Gösterimi
Organize Hayvancılık Alanları, hayvancılık sektöründe pazarlama sıkıntısına çözüm olarak görülmektedir. Genel olarak Bartın’da yapılan hayvancılık ise ekonomik olmayacak ölçüde cılız, sermaye birikimi az ve yerel Pazar içinde gerçekleştirilmektedir. Bu doğrultuda sentez çalışması üzerinde gösterilen organize hayvancılık alanları genel olarak hazine arazisi, mera alanları ve kadastro harici alanlara tekabül etmektedir.
Tüm bunların dışında alanda yapılan ithalat ve ihracat eylemleri değerlendirildiğinde ve alanın potansiyelleri göz önüne alındığında belirlenmiş olan 3 bölge Bartın Merkez İlçesi sektörel eğilimlerine göre öne çıkmaktadır. Bunlar: kağıt hamuru üretiminde kullanılabilecek orman alanları varlığı, tekne yapımında kullanılabilecek orman alanları varlığı ve mobilya, kerestecilik veya orman ürünleri işletmeciliğinde kullanılabilecek ağaç barındıran orman alanları varlığı olarak tespit edilmiştir.
Bartın Limanı’nda yapılan ithalatta kağıt hamurunun bulunması alanda böyle bir eğilim olabileceğini göstermektedir. Buna göre kağıt hamuru için gerekli olan ağaçlar “yumuşak ağaç” türü olup, bunların içinde de göknar ve kızılçam ağaçları da yer almaktadır. Bartın Merkez ilçesi bu doğrultuda ve kapalılık özelliği incelendiğinde, alanda gayri prodüktif olan orman alanları ile birlikte bu ağaç türleri birlikte değerlendirilmiştir. Gayri prodüktif olan orman alanları ise ilgili yönetmeliklerle ve standartlarla belirlenmiş olan; kapalılık özelliği sıfır ve bozuk orman statüsüne ait ormanlardır.

Şekil: Kağıt Hamuru Üretiminde Kullanılabilecek Nitelikteki Ormanlar
Alanda sektörel projeksiyon çalışması içerisinde de görülebilecek olan ve büyük önemi bulunan, ahşap tekne ve yat yapımının mevcut olduğu bilinmektedir. Bartın ili Merkez İlçesi bu konuda incelendiğinde, Gürgenpınarı Köyünde bulunan orman alanı içerisinde ahşap tekne ve yat yapımında kullanılabilecek ağaçlardan meşe ve gürgeni bünyesinde barındıran orman alanı bulunmaktadır. Bu arazinin eğilim göstermesindeki sebep ise ağaç türü ve ormanın niteliği bakımından değerlendirildiğinde bozuk koru özelliği gösteren meşe ve gürgen ağaç topluluğu olması hammadde olabileceği konusunda potansiyel alan olarak belirtilmiştir.

Şekil: Ahşap Tekne Yapımında kullanılabilecek Nitelikteki Orman
Mobilyacılık, kerestecilik ve orman ürünleri işletmelerinde hammadde olarak kullanılabilecek ağaçların bulunduğu orman alanlarının da Bartın Merkez İlçesinde bulunması başka bir eğilim konusudur. Bu alanların 1/50.000 sentezinde gösterilmesinin sebebi ise kapalılık ve nitelik bakımından birlikte değerlendirilip elde edilen analitik bir sonuç olmasıdır. Bu alanda da kapalılık değeri sıfır olup, nitelik bakımından da bozuk baltalık oldukları için gösterime eklenmişlerdir.

Şekil: Mobilyacılık, Kerestecilik ve Orman Ürünleri İşletmelerinde Kullanılabilecek Nitelikteki Orman Alanları

5.1.5.     Eğitim
Alanda Üniversite alanının bulunması bir başka eğilimi oluşturmaktadır. Üniveriste alanları Kutlubeyyazıcılar Köyü ve Merkezde Ağdacı Mahallesinde bulunmaktadır. Meslek yüksekokulunda 1580 öğrenci, Üniversitede ise 7865 öğrenci eğitim görmektedirler(http://www.bartin.edu.tr/). Personel sayısı ise 660 kişidir.

5.2.Bartın Merkez İlçesinde Köyler Bazında Tespitler

6.     ÖNERİ
Sentez ile belirlenen eğilimlerle paralel olarak, alanın potansiyellerinin kullanılabilecekleri tespitleri öneri paftası ile gösterilmiştir. Buna göre sentezde uygulanan yöntem ile sektörel bazda hazırlanan başlıklar altında öneriler açıklanmıştır.

6.1.Bartın Merkez İlçesindeki Sektörel Öneriler
Sentez ile alandaki eğilimler belirlenmiş ve buna göre de alanda sektörel bir çizelge doğrultusunda öneriler incelenmiştir. Bu sektörel cetvelin başlıkları: turizm, tarım ve hayvancılık, lojistik, sanayi, eğitim olarak senteze paralel belirlenmiştir.

6.1.1.     Turizm
 Kızılkum, Hatipler, Güzelcehisar, Karasu, Mugada gibi yerleşmelerdeki; doğal, kültürel ve tarihi turizm faaliyetleri için potansiyelinin kullanılmasına yönelik teşvik ve gerekli fonksiyon ve donatıların sağlanmasına yönelik öneri bulunmaktadır. Bu öneri bahsedilen köylerdeki turizm faaliyetleri doğrultusunda Bartın Merkez İlçesine katma değer oluşturması bakımından önemlidir. Bartın ili bütününde düşünüldüğünde alanın en tanındık yeri olan Amasra ile bir rota çıkarılarak bu rotanın tanıtımının reklamının yapılması sağlanmalı ve Bartın Limanı turist kruvaziyerleri için de kullanılması devam ettirilmeli ve kapasitesi bu doğrultuda da artırılmalıdır.
Bunun dışında alanda Küre dağlarının bir bölümünün bulunması sebebiyle dağcılık ve doğa turizmine yatkın olması unutulmamalı ve bu doğrultuda potansiyeli kullanılmalıdır. Buradaki turizm tesislerinin sayısı artırılmalı ve gereken önem verilmeli ve yatırımlar teşvik edilmelidir.
Kızılkum, İnkum ve Güzelcehisah Köylerinde turizm tesisi sayısının artırılması da öneriler arasında yer almaktadır.

6.1.2.     Tarım ve Hayvancılık
Tarıma dair yapılan sentez çalışmasında alanın %48’inin işlenmeyen tarım alanı olarak bulunduğu belirlenmiştir. Alanda işlenmeyen tarım arazilerinin potansiyellerine göre %10’un daha fındık, çilek ve kestane için üretime katılmaları önerilmektedir. Bu konuyla ilgili gerekli bilgiler sektörel projeksiyon tablosunda gösterilmeye çalışılmıştır.
Sentezde sanayi başlığı altında değerlendirilmiş olan sanayi alanı olarak belirlenen bölgede aslında tarımsal organize bölgesi olarak kullanılması önerilmektedir. Tarımsal organize bölgesinin ise tanımı şu şekildedir: Tarımsal ihtisas OSB ve besicilik, süt sığırcılığı, meyvecilik, sebzecilik, seracılık, çiçekçilik vb. tarımsal ürün işleme faaliyetlerinin bir arada yapıldığı, disipline edildiği, tek elden sevk ve idare edildiği, desteklendiği ve üretici-sanayici-pazarlayıcı entegrasyonunun gerçekleştirildiği alanlardır. Böylece alanda raporda yazdığı şekliyle demir-çelik sanayine burada izin verilmesi mümkün olmayacaktır. Öneride getirilen koşul sadece tarım destekli sanayi olarak kullanılması belirlenmiştir. Bu bölgelerde tarımsal üretimin ve toprak kullanımının veriminin arttırılarak sürekliliğinin sağlanması, tarım nüfusunun yerinde istihdam edilmesi, gelir kaynaklarının arttırılması yada yeni kaynaklar oluşturulması, tarımsal tesislerin bir plan çerçevesinde bir araya getirilmesi, başta çevre koruma ve gıda maddesi hijyenik koşulları olmak üzere kontrol edilme kolaylığının sağlanması esastır.
Hayvancılıkla ilgili ise alanda bulunan ve bunlara ek olarak önerilerde bulunulan organize hayvancılık alanlarıyla ilgili öneriler getirilmiştir. Organize hayvancılık alanları, tarımsal üretimin katma değerinin artırılmasına yönelik ve hayvansal üretimin yapıldığı işletmelerin altyapısı sağlanmış bir bölgede bir araya gelmesini ve bu doğrultuda; besi, yem üretimi ve ürün işleme tesislerinin gereğince bir arada düzenlenmesini amaçlayan alanlar olarak öngörülerek önerilmiştir. Bu önerinin sebeplerinden biri de arazi varlığının küçüklüğü, bilgi ve girdi kullanım düşüklüğü, ekonomik olmayacak derecede azlığı, sermaye birikiminin az ve yerel Pazar içerisinde arz edilmesidir.


6.1.3.     Lojistik
Bartın Liman’ı mevcut kapasitesinin %50’sini kullanmaktadır. %75’e ilk etapta çıkarılacağı planlarda öngörülmüştür ve bunun üzerine %100 ise öneri paftasında görülmektedir. Bunun dışında alandaki Organize Sanayi Bölgesi ile ulaşım bakımından değerlendirildiğinde ise erişimi kolay bağlantı yollarının güçlü olduğu görülmektedir. Organize Sanayi Bölgesinin alanı artırılacağı ve gelecek olan yatırımlar ile birlikte düşünüldüğünde ki özellikle demir-çelik fabrikaları, çimento üzerine fabrikalar ve diğer önerilen sektörlerle alanda Bartın Limanı’nın etkin bir biçimde kullanılması gerekliliği öngörülmektedir. Tüm bunlar dikkate alındığında Bartın’ın ve İç Anadolu Bölgesinin Bartın Limanı ile olan ilişkileri dikkate alındığında ithalat ve ihracat kapasitesinin artmasıyla birlikte bu öneri getirilmiştir.
Bartın Limanı ile birlikte lojistik sektörü içerisinde beklemeli mallar için depolama alanları da büyük bir önem taşımaktadır. 1500 m2 büyüklüğünde Bartın Limanı’nda 2 adet depolama alanı bulunmaktadır. Bu depolama alanları yakınında bir de çimento fabrikası bulunmaktadır. Sanayiye ait öneriler içerisinde alanda dağınık olarak yer seçmiş olan bu fabrikalarla ilgili karara göre bu fabrikanın üretim işlemlerinin Organize Sanayi Bölgesi içerisinde yeni önerilen alana taşınması önerilmiştir. Taşınmasıyla buradaki fabrika değeri yok olan alan için de öneri olarak depolama alanı yapılması getirilmiştir.
Bartın Limanı’nın RO-RO seferlerine uygun hale gelebilmesi için iskele çalışmaları ve gerekli altyapıların tamamlanması da öneriler arasında yer almaktadır.

6.1.4.     Sanayi
Yeni yatırım teşvik sistemine göre 3.dereceden kalkınma öncelikli yöre olarak belirtilen Bartın için sanayi sektöründe de sentezde belirlenen eğilimler doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.
Bartın I. Organize Sanayi Bölgesi %100 doluluk oranına sahip olduğu daha önce de belirtilmişti ve bu oran dışarıdan gelecek ya da yerli yatırımların sanayi bölgesine olmasını engellemektedir. Buna göre alanda mevcut Organize Sanayi Bölgesine ek bir alan önerisi bulunmaktadır. Organize Sanayi Bölgesi alansal gelişimi olmazsa alanda sektörel kümelenme sağlanamayacak ve çarpık bir sanayileşme süreci var olacaktır. Tüm bunlar dikkate alındığında OSB’nin mevcut altyapı sistemleri güçlendirilerek yeni alan önerisi getirilmiştir. Böylece alanda var olan çimento ve demir-çelik gibi sanayiler bu alana çekilebilir ve yeni yatırımlara da açılıp Bartın Merkez İlçesi için katma değer ve istihdam alanları yaratılabilecektir.
Organize sanayi bölgesi dışında belirtilen sanayi alanının sadece tarımsal ürünleri destekleyici ve işlenmesine uygun ağır sanayi içermeyen tarımsal organize bölge olarak önerilmiştir. Böylece hem alandaki tarım faaliyetleri desteklenmiş olacaktır hem de tarımsal faaliyetler sonucunda elde edilen ürünler yerel Pazar dışında da taleplerine ulaşabilecek kaliteye ulaşması sağlanacaktır. Burada önerilen Tarımsal Organize Bölgesi hakkındaki detaylı bilgi önerinin tarım sektörü başlığı altında verilmiştir.
Alanda mevcutta bulunan organize Hayvancılık alanlarına ek olarak alanın doğusunda bulunan ve yumurtacılık ve kümes hayvancılığının yapıldığı alana da bir adet öneri getirilmiştir. Bunun sebeplerinden biri de alandaki bu faaliyetlerin desteklenmesi ve yeterli ve etkin bir biçimde kaliteli üretim ve pazarlama olanaklarının sağlanması olarak gösterilmektedir.
Sentezde belirlenen eğilimler doğrultusunda ve alanın mevcut ithalat ve ihracat ürünleri birlikte değerlendirildiğinde alanda kağıt hamuru, tekne yapımı ve mobilya, kerestecilik ve orman ürünleri işletmelerinde hammadde olarak kullanılabilecek ve oluşturulan ürünlerinin hammaddelerinden daha fazla katma değere getireceği orman alanlarının varlığı belirlenmiştir.
Bu doğrultuda alanda tespit edilen kağıt hamuru yapımına ait mevcutta 1 adet fabrika bulunurken bunun gelişecek olan OSB’nin de yardımıyla daha da artırılıp Bartın Merkez İlçesine Katma değer yaratması amaçlanarak öneride bulunulmuştur.
Aynı şekilde tekne yapımında kullanılan ağaç türlerine ve ormanın niteliğine göre belirlenen alanlar da alandaki tarihsel süreç içerisinde var olan ahşap tekne ve yat yapımcılığı için ayrı bir girdi olarak belirlenmiş ve bu sektörün de geliştirilmesi önerilmiştir.
Mobilya, kerestecilik ve orman ürünleri işletmeciliğinde hammadde olarak kullanılabilecek olan ağaçların bulunduğu orman alanları da sentez ile belirlenip bu orman alanlarının özellikleri gösterilmiştir. Buna göre alanda bu sektöre dair büyük bir eğilim tespitinden sonra alanlar hammadde kullanımı için önerilmiştir. Sektörel projeksiyon içerisinde gelişmesi incelenmiştir.

6.1.5.     Eğitim
Bartın Merkezinde son yıllarda Bartın Üniversitesi yeni bir katma değer oluşturmaya başlamıştır. Buna göre merkezde bulunan Ağdacı Mahallesindeki Üniversite alanında daha fazla fakülte ve bölüm ile genişlemesi ve geliştirilmesi önerilmektedir. Bu durumla ilgili mekânsal gelişim 1/5000 ölçekli plan ile belirlenecektir. Üniversitenin gelişimi ve kapasitesinin artması alanda inşaat sektöründe ve ilin kentsel gelişim alanları ayrıca ulaşım bağlantıları üzerinde bile etkili olabilecek güçlü bir sektördür. Üniversite öğrencileri için gereksinimlerini karşılayabilecek yeterli miktarda fonksiyon ve kullanımlar belirlemede etkili olacaktır.

6.2.Bartın Merkez İlçesinde Köyler Bazında Öneriler
Bartın Merkez İlçesinde bulunan 138 köyün nüfusları ve donatıları incelendiğinde alanda 5 adet merkez köy önerisi geliştirilmiştir. Bu köyler: Akbaş, Aydınlar, Akağaç, Arıönü ve Karainler köyü olarak belirlenmiştir. Bu köylerin merkez köy seçilme nedenleri ise: çevredeki köylere göre nüfuslarının daha yüksek olması, önerilen köylerin bir çoğunun da nüfusunun artmakta olduğunun saptanması (Aydınlar, Akağaç ve Karainler köyünün), donatılara erişim bakımından incelendiğinde ise çevresindeki köylere nazaran daha donanımlı oldukları sentez çalışması doğrultusunda belirlenmiştir.

7.     SEKTÖREL PROJEKSİYON
Alanda öne çıkan sektörlerin ve geliştirilebilecek yeni sektörlerin belirlenmesinden sonra Bartın’ın üretim durumuna dünya ve Türkiye ölçeklerinde bakılmış, daha sonra da bunları geliştirmeye yönelik bir takım senaryo ve politikalar belirlenmiştir(bkz.: Tablo-2). Tüm bu işlemlerden sonra mevcut istihdam göz önünde bulunarak önerilen istihdam ile toplam katma değer hesaplanmıştır. Sektörel projeksiyondan sonra ise alanın nüfusuna ve işsizlik oranına göre 2030 yılına dair projeksiyon oluşturulmuştur.

Tablo-2: Sektörel Projeksiyon
Belirlenen sektörler: çilek, fındık, kestane, buğday üretimi, et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, yumurtacılık, konserve, mobilya, kağıt hamuru, demir-çelik sanayi, ahşap tekne yapımı, turizm olarak belirlenmiştir.
Çilek üretimini ele alacak olursak: çilek en fazla %30 oranıyla Dünya’da Amerika’da üretilmektedir. Daha sonra %8 ile İspanya ve %7 ile 3. Sırada Türkiye’de üretiminin yapıldığı bulunmuştur. Türkiye’de ise Mersin, Antalya ve Aydın en çok üretimin gerçekleştiği 3 yer olarak karşımıza çıkmaktadır. Bartın ise çilek üretiminde Türkiye’de 18. Sırada yer almaktadır. Bartın Merkez İlçesinde çilek üretiminin alansal olarak kapladığı yer 85,3 ha olarak bulunmuştur. Çilek üretimi için oluşturulmuş senaryo ve politikalar ise şu anda Bartın Merkez İlçesinde 14 köyde üretilmekte olduğu fakat 31 köyde daha üretiminin gerçekleştirilebileceği yönündedir. Sertifikalı çilek fidesi desteği ile dekar başı 300 TL teşvik kapsamında verilen değer olarak raporlara işlenmiştir. Çilek üretiminde mevcut istihdam 400 kişi olduğu bilinmektedir. Yapılan projeksiyon ile birlikte ise 300 kişinin daha öngörülen istihdam artışı olarak belirlenmiştir. Çilek üretiminin son durumda Bartın Merkez İlçesine katma değeri 10.000.000 TL olarak hesaplanmıştır.
Kestane üretimini ele aldığımızda ise 825.000 ton ile Çin 1. Sırada daha sonra İtalya, Kore ve 4. Sırada da Türkiye gelmektedir. Türkiye’de 15.000 ton ile Aydın başta olmak üzere, İzmir’de 6.000 ton ve Sinop’ta 4.000 ton üretilmektedir. Bartın ise 2.578 ton ile Türkiye’de 7. Sırada yer almaktadır. 890 ha’lık bir alanda üretimi yapılmaktadır. Orman işlerinin yaptığı 5 yıllık 5 yıllık plan dahilinde senaryo ve politikalar yürütülmelidir. Yöntem ve teşvik olarak ise: özel ürün üretimine yönelik hibe ve desteğin sağlanması belirlenmiştir. Mevcutta bu sektörde çalışan insan sayısına ulaşılamamıştır fakat 350 kişilik bir öneri istihdam söz konusudur. Kestane üretiminin hesaplara göre katma değeri ise 10.312.000 TL olarak bulunmuştur.
Aynı şekilde fındık üretimine bakıldığında, Türkiye Dünya’da en çok fındık üretilen yer olarak belirlenmiştir. Daha sonra İtalya ve Azerbaycan gelmektedir. Türkiye’de ise Giresun, Ordu ve Samsun ilk üçte yer almaktadırlar. Bartın ise bu listede Türkiye’de 14.sırada yer almaktadır ve üretilen fındık miktarı ise 7.016 ton olarak raporlarda belirtilmiştir. 608 hektarlık alan üzerinde üretiminin gerçekleştiği de bilinmektedir. Üretimin gerçekleştiği yer genel olarak Karadeniz Bölgesi olarak değerlendirilebileceği için bu konudaki senaryo ve politikalar yine Karadeniz Bölgesinin fındık üretiminde bir bütün olarak düşünülüp sektörün buradaki devamlılığı ve gelişimi sağlanmalıdır. Yöntem ve teşviklerde ise kestane ile aynı paralelde özel ürün üretimine yönelik hibe ve desteğin sağlanması olarak belirlenmiştir. Fındık üretiminde Bartın Merkez İlçesi dahilindeki mevcut istihdam 2000 kişi olarak hesaplanmıştır. Bu bölgeye getirilen öneriler ile birlikte alanda 1500 kişiye daha fındık üretiminde istihdam sağlanabileceği belirlenmiştir. Tüm bu değerlendirme ve önerilerden sonra Bartın Merkez İlçesi için fındık üretiminin katma değeri 56.840.000 TL olarak hesaplanmıştır.
Et ve et ürünleri ile ilgili olarak bulunan açıklamalarda ise bu sektörün ekonomik olmayacak kadar cılız olması ve sadece alanın ihtiyacı olan et ve et ürünlerini üretmeye yönelik üretim yapıldığı konusunda veriler mevcuttur. Bununla birlikte alana önerilen organize hayvancılık bölgesi ile birlikte değerlendirildiğinde bu sektöründe katma değerinin artacağı öngörüsünde bulunulmuştur. Buna göre et ve et ürünlerinde dünyada; İrlanda, Lüksemburg, Danimarka olarak sıralanmıştır. Türkiye’de ise Afyon, Kars ve Kocaeli gelmektedir. Bartın Merkez ilçesinde toplamda 2 hektarlık alan kaplayan 5 adet mezbaha bulunmaktadır. Küçük ve büyük baş hayvancılığa yönelik yapılan ülke bazındaki politikalar ve alanda oluşturulacak olan Organize Hayvancılık Alanları ile de üretimin yapılması amaçlanmaktadır. Mevcut teşviklerin devam ettirilmesi de yöntem ve teşvik olarak belirlenmiştir. Mevcut mezbahalarda çalışan sayısı olarak 20 kişi sayısı bulunmuştur. Önerilen istihdamdaki artış 15 kişi olarak hesaplanmıştır.
Yumurtacılık ile ilgili olarak Dünya’da Amerika, Çin ve Brezilya gelmektedir. Türkiye’de ise Afyon, Konya ve Manisa gelmektedir. Yumurtacılık sektörüyle alakalı olarak alanda bir adet tesis bulunmaktadır. Senaryo ve politika olarak alanda gelişme potansiyeli bulunan yumurtacılık sektörü için gerekli kurumlar tarafından üretim-yatırım rehberinin oluşturulması gerekmektedir. Kümes hayvancılığının yaygın olduğu Arıt Beldesi ve çevresinde tavuk çiftliği ve yumurta üretimine dair teşvikler oluşturulması yöntem ve teşvik olarak belirlenmektedir. Alanda çalışan mevcut kişi sayısı 8 iken bunun geliştirilen yumurtacılık sektörü için artan istihdam olarak 6 kişi daha önerilmiştir. Bu durumda katkı payı 59.500 TL olarak hesaplanmıştır.
Ayrıca alanda üretimi konusunda hammadde alanlarının sentezde belirlenip öneride kullanım yönleri belirlenen mobilyacılık, kağıt hamuru üretimi ve ahşap yat ve tekne yapımı sektörler de sektörel projeksiyon ve gelişim tablosunda yer almaktadır. Bunlardan önemli olarak görülen ahşap yat ve tekne yapımı için Dünya’da 2. Sırada yer almaktayız. Türkiyede ise Muğla 1.sırada, Bartın 2.sırada yer almaktadır. Bartın İlinin özgün kimlik özelliklerinden biri olan ahşap yat ve tekne yapımcılığının gelişmesi için devlet destekli tanıtım ve teşvik politikalarının geliştirilmesi önerilmektedir. Mevcutta bu sektöre Bartın’da 94 kişi istihdam etmektedir. Yapılacak olan teşvik ve gelişim yöntemleri doğrultusunda 70 kişinin daha bu sektörde istihdam edilmesi planlanmaktadır. Bunun sonucunda 1.000.000 TL katma değer sağlaması hesaplanmıştır.
Diğer sektörler için tabloyu takip edip sektörel projeksiyon yapılmaktadır. Bunun sonucunda ise demir-çelik sanayisi, turizm, kağıt hamuru ve mobilya, süt ve süt ürünleri ve buğday üretiminin projeksiyonları tablodan takip edilebilmektedir.



8.     DEĞERLENDİRME
Bartın İli Zonguldak İlçesinde 1991 yılında ayrılarak il ilan edilmiştir. aşağıda Bartın’a ait 1980 yılından itibaren olan nüfus gelişim tablosu gösterilmiştir(bkz.: Tablo-3).
Yıllar
Merkez Nüfusu
1980
20.786
1985
25.117
1990
30.142
1995
32.937
2000
35.992
2005
43.604
2010
52,470
Tablo-3: Bartın İli Merkez İlçesinin Nüfus Gelişimi
Bu veriler doğrultusunda alana dair yapılan nüfus projeksiyonları aşağıdaki tabloda gösterildiği şekilde verilmiştir(bkz.: Tablo-4)
Projeksiyon Yılları
Doğrusal
Bileşik Faiz
Üstel
2015
54.132
61,239
61,387
2020
59.056
71,474
71,819
2025
63.980
83,418
84,025
2030
68.905
97,360
98,304
Tablo-4: Bartın İli Merkez İlçesine Ait Nüfus Projeksiyonları
Buna göre Bartın İli Merkez İlçesi için 2030 yılına ait kullanılacak olan nüfus projeksiyonunu üstel fonksiyon ile belirlenen 98.304 kişi olarak kabul edilmiştir. alanda yapılan sektörel projeksiyon ile birlikte ise yeni açılan istihdam dallarına ve geliştirilenlere ek olarak ihtiyaç olan kişi sayısı da Tablo-7 ile belirtilmiş ve 3454 kişi olarak belirlenmiştir.
Tüm bunlar değerlendirilirken öncelikle işsizlik oranları ve mevcut nüfusuna bakarak bir değerlendirme yapılmıştır. Mevcut aktif nüfusun 93.609 olduğu bilindiğine ve işsizlik oranının %5’in altına düşmeyeceği bilindiğine göre öngörülen işsiz insan sayısının 4680 kişi olması gerekmektedir fakat mevcutta işsiz insan sayısı 6925 kişi olarak belirtilmiştir(bkz.: Tablo-5,6)



AKTİF NÜFUS
Erkek
46279
Kadın
47330
Toplam
93609
Öngörülen İşsizlik
4680.45
Tablo-5: Bartın Merkez İlçesi Aktif Nüfus ve Öngörülen İşsizlik sayısı Tablosu
Yaş Aralıkları
Nüfus
Erkek
Kadın
15-19
5484
5596
20-24
5501
5585
25-29
5565
5342
30-34
5880
5893
35-39
5600
5607
40-44
4990
5183
45-49
4461
4867
50-54
4506
4810
55-59
4292
4447
Toplam
46279
47330
Tablo-6: Aktif Nüfusun Belirlenmesindeki Kadın ve Erkek Nüfusları
Aradaki fark olan 2245 kişi açılan istihdam alanları ile doyurulabileceğine göre sektörel projeksiyon ile üretilen 3454 kişiden geriye 1209 kişilik bir açıklık olduğu saptanmaktadır. Bu 1209 kişilik açığı Bartın İli Merkez İlçesi hanehalkı oranı 3.6 ile çarptığımızda ise 4352,4 kişilik bir istihdam göçü olacağı belirlenmiştir. Buna göre alana gelecek olan insanlar ve üstel nüfus projeksiyonu ile birlikte alandaki 2030 yılına ait yeni nüfusun 102.656 kişi olması beklenmektedir.



Sektörler
Öngörülen Artı İstihdam
Et ve Et Ürünleri
15
Süt ve Süt Ürünleri
0
Yumurta
6
Çilek
300
Kestane
350
Fındık
1500
Buğday
0
Tekne
70
Turizm
83
Konserve
100
Mobilya
700
Kağıt Hamuru
130
Demir Çelik
200
Toplam
3454
Tablo-7: Sektörel Projeksiyon ile Belirlenen İstihdam Edilecek Kişi Sayısı


9.     SONUÇ
Dönem içerisinde yapılan analizler sonucunda ulaşılan sentez paftası alana dair GZFT analizi sonucunda bir vizyon belirlenip, bu vizyon süreci dahilinde de amaç ve hedefler kapsamında alanın ekonomik ve doğal çevresi hakkında geliştirmeye ve düzenleme amacıyla önerilerde bulunulmuştur. Öneri çalışmasının ardından alana dair sektörel projeksiyon yardımı ile alandaki sektörel gelişme başlıkları belirlenmiş ve bunların geliştirilmesine yönelik hamleler belirlenmiş alana yapacakları katma değerler hesaplanmaya çalışılmıştır. Bunların sonucunda alanda artı bir istihdam yaratılmıştır. Tüm bu çalışmalar 1/5000 Bartın Nazım İmar Planı için bir altlık oluşturmakta ve alana dair yapılan nüfus projeksiyonuyla birlikte yeni gelişme alanları ve bu gelişme alanlarının kimliği doğrultusunda bilgi verecek olmalarıdır.



10.  KAYNAKLAR
-        2014-2015 Mehmet Ali Yüzer grubu çalışma grubu analizler ve çalışmaları
-        TÜİK, 2012, 2013 verileri
-        Lojistiğe Giriş, Prof. Dr. Mehmet TANYAŞ, s.4

-        http://www.bartin.edu.tr/